„Garnek archeologa” to nie kryminał ani opowieść o zbrodni, ale… Czy wiecie, że Agatha Christie była żoną słynnego archeologa Maksa Mallowana? (oczywiście, że wiecie, co za głupie pytanie!) I że napisała urocze wspomnienia ze swoich wyjazdów na wykopaliska „Opowiedzcie, jak tam żyjecie”. „Garnek” to takie wspomnienia trzy czwarte wieku później. Zobaczcie, co się zmieniło. Zobaczcie, co się nigdy nie zmieni!
Inspiracja
Na „Garnek archeologa” składa się kilkanaście anegdotycznych opowieści, inspirowanych wydarzeniami, przyjaźniami i miejscami, których akcja toczy się na terenie Egiptu, Syrii i Kurdystanu irackiego. Życie archeologów na Bliskim Wschodzie, naszkicowane 70 lat temu przez Agathę Christie Mallowan w książce „Opowiedzcie, jak tam żyjecie”, mimo komórek i internetu nie zmieniło się od czasów, kiedy Max Mallowan prowadził prace w Syrii. Jak wówczas, dochodzi do nieustannych zderzeń mentalności Wschodu i Zachodu, często wywołujących śmiech, czasem zdziwienie, a niekiedy niedowierzanie.
Garnek archeologa utrzymany jest w podobnej tonacji stylistycznej jak „Niewinny antropolog” Nigela Bareya, ale nawiązuje do modnego trendu kulinarnej przygody i odkrywania kultur.
Fabuła
Wiodącym motywem powieści są przygody pary archeologów Xeni i Rafała Kolińskich na Bliskim Wschodzie. Początkowo Xenia wspiera karierę męża, a kiedy ta rozwija się na międzynarodową skalę, porzuca media i dołącza do Rafała. Prywatnie pasjonuje się kuchnią, ale szybko odkrywa czym jest gotowania dla przyjaciół, a czym obowiązek gotowania dla misji archeologicznej. Przełom następuje kiedy w Syrii poznają Masauda J. Nazira, zawodowego kucharza i spragnionego przygód amatora araku. I co ważne skłonnego dzielić ciężkie warunki pracy i życia archeologów. Przyjaźń tej trójki rozkwita w ostatnich spokojnych latach poprzedzających Arabską Wiosnę. W tym czasie Xenia i Masaud postanawiają napisać książkę kucharską. Przygotowują przepisy i planują ich dopracowanie. Projekt upada wobec toczącej się wojny. Rafał zaczyna realizować projekty w Kurdystanie irackim, a Xenia szuka po świecie Masauda. Perypetiom tym towarzyszą przygody mieszkańców wioski Tell Arbid, gdzie pracowała polska misja. Wieś zasiedlają Kurdowie, z którymi łączą misje wieloletnie więzy przyjaźni i którzy umykają przez niebezpieczeństwem do Kurdystanu. I znów wszyscy są razem i następuje ciąg dalszy wspólnych przygód.
Z tej kanwy Xenia wyciąga szereg wątków, które pokazują jak zabawny kontrast tworzy postawa mieszkańców Wschodu i Zachodu. Począwszy od sposobu wydawania pieniędzy, przez sposób życia, stosunek do innych ludzi, do zwierząt. Kreśli mentalność ludzi Wschodu w oparciu o doświadczenia zdobyte w czasie wspólnej pracy.
Przewodnikami po tym świecie są Masaud Jean i kierowca misji Chaled Matrud. Uczniowie wydają się pojętni, nauczyciele niestrudzeni, a wciąż wybuchają nieporozumienia często przechodzące w farsę.
To książka o miłości do pracy, która staje się sposobem na życie. O wzajemnym oddaniu i przyjaźniach. I o świecie, który runął w gruzy.
XENIA KOLIŃSKA – jest archeologiem i dziennikarką. Wiele lat prowadziła magazyn „Samo Zdrowie” dla wydawnictwa Hachette Filipacchi Polska. Pisała dla „Twojego Stylu”, „Elle”, „Pani”, a także „National Geographic” i „Focus Historia”. W 2008 roku została zaproszona do udziału w projekcie realizowanym na stanowisku Tell Arbid w Syrii przez profesora Rafała Kolińskiego. Był to powrót do wymarzonego zawodu. Od tego czasu dzieli pasje męża i bierze udział w jego projektach badawczych w Iraku. Natomiast pasję do gotowania dzieli ze swoim przyjacielem Masaudem J. Nazirem. Pierwszy tekst o wspólnych z nim przygodach opublikowała w magazynie „Kuchnia” w artykule zatytułowanym „Garnek archeologa”. Wówczas narodził się pomysł na książkę.
Udział w projektach archeologicznych
Syria. Tell Rad Szakrah 1995
Syria. Tell Arbid 2008-2010
Irak. Kelek Miszek 2011
Irak. Upper Greater Zab Archaeological Reconnaissace 2012-2015
